Bij het nadenken over de missie van het Nivon doet zich een paradox voor: steeds blijkt het Nivon als vereniging flexibel genoeg om in te spelen op veranderingen in de samenleving en een politieke kleur te behouden, maar tegelijkertijd is er onder de kaderleden in de vereniging een wijd verbreid gevoelen dat het niet geheel duidelijk is waar de vereniging precies voor staat en waar in al die variëteit in activiteiten nog het verbindende element ligt.

 

Zoektocht naar een missie

Als het voor de actieve leden al moeilijk blijkt om het verbindende element onder woorden te brengen, dan zal voor de bredere groep van leden zeker het geval zijn. Op zichzelf hoeft het geen bezwaar te zijn dat in deze tijd een groeiend deel van de leden zich bindt vanwege een specifiek aspect van de vereniging in plaats van een betrokkenheid bij de vereniging als 'totaliteit'. Toch zou een heldere omschrijving van de missie kunnen helpen de band tussen leden en vereniging te versterken. Dit zou de motivatie van vrijwilligers kunnen versterken.

Zeker, dat de jongere generatie vrijwilligers zich niet meer bij voorbaat voor een langere periode wil binden en bij voorkeur een duidelijk afgebakende taak wil hebben, is een niet meer omkeerbare ontwikkeling.

 

Bij het formuleren van een eigentijdse missie hoeft bepaald niet op een nulpunt te worden begonnen. De waarden waarop het Nivon zich altijd gebaseerd heeft -solidariteit, vrijheid en gelijkheid- hebben nog niets aan actualiteit verloren. Maar ook in de recentere geschiedenis van de vereniging liggen goede bouwstenen.

Interessant zijn bijvoorbeeld de gedachten die zich vanaf de tweede helft van de jaren tachtig hebben ontwikkeld binnen de bijeenkomsten van de Landelijke Kaderschool. Hierin kwam naar voren dat het Nivon als vereniging op het gebied van cultuur én natuur, fantastisch gereedschap heeft om zich toe te leggen op het thema 'de kwaliteit van de leefomgeving'. Misschien is dit zelfs wel bij uitstek het verbindende element in het brede scala van activiteiten van het Nivon.

 

Wat meer het probleem is binnen het Nivon dat er een veelheid aan missies zijn geformuleerd, zoals een Nivonner het destijds formuleerde:

 

“Het barst van de missies en ze zijn allemaal anders!….. Ons probleem is niet dat we allerlei ingewikkelde missies formuleren uit armoe, dat we het niet goed weten, maar juist dat we over teveel missies beschikken. En wij willen het àltijd àllemaal zeggen! De recente Nivon-advertentie in de krant is hier een goed voorbeeld van: daar vertellen we, bijvoorbeeld, wandelaars dat het Nivon politiek debat wil. Ik zeg jullie één ding: als ik wandel wil ik het niet over politiek hebben.”

 

Een andere overweging is dat een missie niet te zwaar mag worden: breed, politiek, maatschappelijk, enz. Een doelstelling zelfs te zwaar voor een politieke partij. Richt je vooral op de praktijk, wat doe je en wil je doen en waar herkennen de mensen je nu al aan.

Een probleem met het formuleren van een missie, is dat het vaak vol woorden staat, die uitgelegd moeten worden en snel beladen zijn: progressief, duurzaam, diversiteit, actieve recreatie, cultureel, ontmoetingsplek…..

 

Alle discussies over missies overziend komen er veel zaken steeds terug. Vanaf het allereerste begin in 1924 al! Het meest opvallende: het Nivon en IvAO stelt zich die identiteitsvraag onophoudelijk! Het daarnaast opvallende is dat het verbindende element van alle activiteiten altijd min of meer gevonden werd in een culturele dimensie. De plantjes werden in 1930 niet alleen bekeken om het plaatje, maar om het persoonlijk vormende element ervan. En dat gold ook voor dansen, scholing enz.

Als je naar de activiteiten kijkt dan zijn er altijd activiteiten op met name het recreatieve vlak geweest (met een vormende, culturele dimensie). Is de natuurgerichtheid belangrijk. Het zelf doen vanzelfsprekend. Het ging altijd om zingeving, ontmoeting en ontspanning.

 

Cultureel

Die culturele invalshoek is een verbindend element.

'Cultureel' slaat met name op de inhoud van de activiteiten. Het begrip 'cultuur' wordt in het Nivon heel breed opgevat: het geheel van de wijzen waarop groepen en individuen in een samenleving vorm geven aan hun bestaan, in relatie tot de omgeving waarin ze leven.

Als we binnen het Nivon spreken van de 'culturele invalshoek' bedoelen we daarmee dat we ons willen bezig houden met de kwaliteit van het bestaan, de kwaliteit van de leefomgeving en met de wijze waarop mensen op hun eigen bestaan en leefomgeving invloed kunnen uitoefenen.

Naast de sterke maatschappelijke oriëntatie in de activiteiten is er oog voor de omgeving: zowel voor de culturele als de natuurlijke aspecten daarvan. Bij actieve recreatie is natuurbeleving een belangrijk onderdeel, maar ook zijn er de culturele reizen/excursies.

Natuurlijk is bij het kiezen van thema's de actualiteit van belang. Maar dat neemt niet weg dat in het Nivon ook wordt gehecht aan historisch besef. Elk actueel probleem heeft een historische achtergrond.

 

Bij het Nivon gaat het om recreatieve (en vrijetijds) activiteiten met een hoge mate van zelfwerkzaamheid en zelfregulatie vanuit een culturele invalshoek.

 

Een aantal trefwoorden die voor het Nivon zeer kernmerkend zijn:

Inhoud:                cultureel

                            Oog voor de natuur

                            Actueel

                            Oog voor de historie

Visie/doel:             Progressief

                            Kritisch

                            Veranderingsgezind

                            Oog voor ongelijkheden

                            Oog voor verschillen

Vorm:                   Gemeenschappelijk

                            Betaalbaar

                            Sober

                            Wendbaar

                            Modern

                            Actief

 

Progressief

'Progressief' heeft onder meer betrekking op de visie/drijfveer van waaruit de activiteiten worden georganiseerd; we kijken met een kritisch oog naar de bestaande maatschappij. We zien daarin sociale ongelijkheid en streven naar een meer rechtvaardige samenleving. Opheffing van sociale ongelijkheid betekent allerminst dat je daarmee alle verschillen tussen mensen uit de wereld helpt. Verschillen tussen mensen (bijvoorbeeld in de wijze waarop zij vorm geven aan hun bestaan) zijn juist boeiend en geven kleur aan het bestaan. En dat geldt even zo goed voor architectuur, muziek, landschappen, taal, enzovoort. Ook daar is het de diversiteit die maakt dat we er zoveel aan kunnen beleven.

Het laten zien van die diversiteit en de waarde daarvan is een van de elementen in Nivon-activiteiten op het gebied van actieve recreatie.

 

Gemeenschappelijk en betaalbaar

Zowel 'gemeenschappelijk' als 'betaalbaar' geven met name iets weer over de vorm van Nivon-activiteiten. Die activiteiten worden voorbereid en uitgevoerd in gezamenlijkheid en moeten voor een ieder toegankelijk zijn. Verder moet in de vorm iets doorklinken van soberheid en duurzaamheid. Daarmee vormen Nivon-activiteiten een tegenwicht voor die vormen van vrijetijdsbezigheden waarin sprake is van doorgeschoten individualisme en overconsumptie.

De activiteiten van het Nivon zijn wel van deze tijd; de vorm van de activiteiten moet modern en aansprekend zijn, ook om nieuwe 'doelgroepen' te kunnen bereiken.